24.05.2009

KİRLİ PARA AKLAMA TİPOLOJİLERİ: (ÖRNEK OLAYLAR)

Aşağıda belirtilen örnek olaylar; giriş-araştırma-sonuç üçgeni çerçevesinde ele alınmıştır. Şöyle ki;

1. Tarihi Eser Kaçakçılığı:

Giriş
Araştırma, bir bankada gerçekleştirilen bazı havale işlemlerine istinaden başlatılmıştır.

Araştırma

MASAK tarafından yapılan araştırma ve incelemede; 12 kişiden oluşan bir suç grubu tarafından 300 bin ABD Doları değerinde bir tarihi eserin yasa dışı yollardan yurt dışına kaçırıldığı, satış bedelinin suç grubu üyelerinin ülkemizde açılan banka hesaplarına transfer edildiği tespit edilmiştir.

Olay ile ilgili olarak tarihi eserin kaçırıldığı ülkenin mali istihbarat biriminden tarihi eserin yurt dışında satışı ve Türkiye’ye yapılan para transferleri konusunda bilgi temin edilmiş ve elde edilen bilgilerin Türkiye’de tespit edilen bilgilerle uyumlu olduğu görülmüştür.

Öte yandan yapılan araştırma sırasında, yurt dışından transfer edilen paraların suç geliri olduğu yönünde ciddi emareler olması nedeniyle ilgili banka hesaplarına tedbir konulması sağlanmıştır.

Öncül suçtan (tarihi eser kaçakçılığı) yakalanan sanıklar, banka hesaplarına yurt dışından yapılan transferlerin amacı konusunda makul bir açıklama yapamamışlar, bu paraların kaynağına yönelik herhangi bir bilgi ve belge de ibraz edememişlerdir.

Sonuç

Araştırma sonucunda ülkemizden yurt dışına kaçırılan tarihi eserin 300 bin ABD Doları karşılığında satıldığı ve satış bedelinin 12 kişiden oluşan suç örgütünün Türkiye’deki banka hesaplarına transfer edildiği tespit edilmiştir. Aklama suçunun işlendiği sonucuna varılan bu olayla ilgili olarak, sanıklar hakkında gerekli cezaya çarptırılmaları ve karapara kapsamındaki 300 bin ABD Dolarının müsadere edilmesi talebiyle ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur. (Karapara kapsamındaki tutarın bir bölümü ele geçirilemediğinden, buna tekabül eden değerlerin de müsadere edilmesi talebinde bulunulmuştur.)

2. Yasa Dışı Uyuşturucu Ticareti:

Giriş

Araştırma Emniyet makamlarından MASAK’a yapılan bir bildirime dayanılarak başlatılmıştır. Yapılan bildirimde yabancı ülke vatandaşı olan X’in uyuşturucu ticareti yaptığı ve aralarında Türkiye’nin de bulunduğu birçok ülkeye uyuşturucudan elde ettiği gelirleri transfer ettiği belirtilmiştir.

Araştırma

MASAK tarafından yapılan araştırmada, X’in Türkiye’deki 5 adet şirkete ve 8 gerçek kişiye 10 bin ile 150 bin ABD Doları arasında farklı tutarlarda para transfer ettiği tespit edilmiştir. Banka hesaplarına para transfer edilen şirketler ile X arasında mal alım satımı gibi herhangi bir ticari iş ilişkisine, diğer bir ifadeyle transfer edilen paraların kaynağına ilişkin bir bilgiye rastlanmamıştır.

Sonuç

Olayda yer aldığı tespit edilen şirketler ile gerçek kişilerin, uyuşturucu ticaretinden elde edildiği bilinen paraları iktisap ettikleri, paraların bir bölümünün ihracat taahhüt hesaplarının kapatılmasında kullanıldığı ve böylece aklama suçunun oluştuğu belirtilerek ilgili gerçek ve tüzel kişiler hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulmuştur.

3. Yasa Dışı Uyuşturucu Ticareti:

Giriş

Cumhuriyet Savcılığı tarafından MASAK’a intikal ettirilen ve bir Avrupa ülkesinden alınan adli yardım talebinde, uyuşturucu ticareti ile suçlanan 3 kişiye ilişkin bilgilere yer verilmiş, MASAK’ın olayı karapara aklama suçu kapsamında ele alması Cumhuriyet savcılığınca talep edilmiştir. Söz konusu adli yardım talebinde; Bay E. Lokantacı’nın yurt dışında lokanta ve kafeteryalar işlettiği ve aynı zamanda uyuşturucu ticareti işinde organizatör olduğu ve işlettiği lokanta ve kafeteryaları uyuşturucu ticaretinden elde ettiği gelirleri gizlemek için kullandığı, Bay M.Zulacı’nın uyuşturucunun naklinden ve araçlarda gizli bölmelere yerleştirilmesinden sorumlu olduğu, Bay B.Bozdurucu’nun da, elde edilen yasa dışı gelirleri bir başka para birimine dönüştürdüğü bilgileri yer almaktadır.

Araştırma

Yapılan araştırmada öncelikle karapara aklama suçunun işlendiği yönünde ciddi emareler olması nedeniyle sanıkların bankalardaki hesaplarına ve tapu kayıtlarındaki hak ve alacaklar ile gayrimenkullerine tedbir konulması için ilgili Savcılıklardan talepte bulunulmuştur.

Araştırma sonunda; Bay E Lokantacı, M.Zulacı ve B.Bozdurucu’nun yasa dışı uyuşturucu ticareti yaptıkları ve önemli miktarda gelir elde ettikleri, Bay E Lokantacı’nın uyuşturucu gelirlerini gizlemek için lokanta ve kafeteryaları kullandığı, Bay B.Bozdurucu’nun uyuşturucu gelirlerini kaynağından uzaklaştırmak amacıyla bir başka para birimine dönüştürdüğü, Bu üç şahsın ayrıca aklama kasdıyla elde ettikleri suç gelirlerini, Türkiye’deki akrabaları adına açılan banka hesaplarına havale ettikleri, bu gelirlerle gayrimenkul ve taşıt aldıkları, Sanıkların akraba ve yakınlarının da kendilerine havale edilen paraların suçtan elde edilen gelir olduğunu bildikleri tespit edilir.

Sonuç

Her üç sanık ile, sorumlu akraba ve yakınları hakkında karapara aklama suçunu işledikleri sonucuna varılmış ve durum Savcılığa intikal ettirilmiştir.

4. Devletten Haksız Vergi İadesi Alınması:

Giriş

Vergi idaresi yetkilileri tarafından yapılan bir vergi incelemesinde, 1990’lı yılların ikinci yarısında bazı kişilerin, kurdukları şirketler yoluyla devletten önemli tutarlarda haksız vergi iadesi aldıkları tespit edilmiş ve konunun karapara aklama suçu bakımından araştırılması için durum MASAK’a iletilmiştir.

Araştırma

MASAK tarafından yapılan araştırma ve incelemede üç kişiden oluşan bir hayali ihracat organizasyonunun devletten haksız KDV alınması suçunu işledikleri tespit edilmiştir. Olayda organizasyon üyelerinden Bay S.Faturacı, bir başka şehirde bulunan ihracatçı firmalara sahte fatura sağlamakta ve bu firmaların haksız KDV iadesi almalarını temin etmekte, ayrıca sahte faturaların alındığı çeşitli firmalara yapılan komisyon ödemelerine aracılık etmektedir. Bu işlemlerden elde ettiği geliri ise bir yakını üzerine açılan banka hesabına yatırmaktadır.

Organizasyonun bir diğer üyesi olan Bay M.Aklar, sahibi ve yöneticisi olduğu şirketler aracılığıyla elde edilen haksız KDV’nin gerçek mahiyetini gizlemek maksadıyla, kendisi, aile fertleri ve çalışanları üzerine banka hesapları açmakta ve parayı bu hesaplar üzerinde dolaştırdıktan sonra kendisi ve aile fertleri üzerine çeşitli malvarlığı edinmektedir.Bay T.İade ise organizasyon kapsamında faaliyet gösteren şirketlerin mali müşavirliğini yapmakta, ihracatçı şirketlere sahte fatura bulmakta ve bunun karşılığında komisyon almaktadır. Elde ettiği gelirle ise eşi üzerine gayrimenkul satın almıştır.

Sonuç

Devletten haksız KDV iadesi aldıkları ve bu yolla karapara elde ettikleri anlaşılan organizasyon üyelerinin, söz konusu karaparayı aile fertleri ve çalışanlarına ait banka hesaplarında çeşitli transfer işlemine tabi tuttukları ve menkul ve gayrimenkul malvarlığı edinerek akladıkları tespit edilmiş ve haklarında Savcılığı suç duyurusunda bulunulmuştur.

5. Baskı ve Korkutma Yoluyla Gelir Elde Etme:

Giriş

Suç işlemek amacıyla teşekkül oluşturan bir grup, çeşitli tarihlerde baskı ve korkutma yoluyla 6 kişiden 10 bin YTL, iki adet senet ve 1 adet otomobil elde etmişlerdir. Konu karapara aklama yönünden araştırılmak üzere MASAK’a intikal ettirilmiştir.

Araştırma

Yapılan araştırmada grup üyelerinin elde ettikleri nakit paranın bir bölümünü aralarında paylaştıkları, nakit paranın kalan bölümü, iki adet senedi ve otomobili ise teminat göstererek grup adına yeni bir otomobil satın aldıkları tespit edilmiştir.

Sonuç

Baskı ve korkutma yoluyla elde ettikleri nakit, senet ve otomobil şeklindeki karaparayı teminat göstermek suretiyle yeni bir otomobil alarak akladıkları belirlenen grup üyeleri hakkında Savcılığa suç duyurusunda bulunulmuştur.

Kaynak: masak.gov.tr

Yasalar (Kanun ve Mevzuat)

Kuzey Kıbrıs:

KKTC Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası
Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası Şüpheli İşlem Kriterleri ile Şüpheli İşlem Bildirim Usul ve esasları Tebliği
Şüpheli İşlem Kriterleri (Ek 1) / Şüpheli İşlem Bildirim Formu

Uyum Görevlileri İle İlgili Usul ve Esaslar Tebliği

Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası Müşterinin Tanınması ve Kimlik Tesbit Yükümlülüğü Usul ve Esasları Tebliği

Banka Müşterilerinin Kimliklerinin Belgelenmesine İlişkin Tebliğ

Nakdi Para Limitini Aşan Nakit İşlemlerin Bildirim Usul ve Esasları Tebliği

Nakit İşlemler Bildirim Formu

ABD:

USA PATRIOT Act; Financial Anti-Terrorism Act

UK:

UK Proceeds of Crime Act

AB:

EU Third Money Laundering Directive

Türkiye:

SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ
ÖNLENMESİNE İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLERE UYUM PROGRAMI HAKKINDA YÖNETMELİK

Haberler (Yerli ve Yabancı)

Makaleler (Akademik Çalışmalar)

Türkçe:

Bankacılık İşi Risk Yönetim İşidir, Risk Yönetim Sanatıdır

Karapara Aklama ve Terörün Finansmanı ile Mücadelede
Uluslararası Girişimler


Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin
Uluslararası Girişimler


İngilizce:

A risk-based approach to AML: A controversy between financial institutions and regulators

Organised Crime and The Business of Migrant Trafficking

Terrorist fund raising through criminal activities

Warning Indicators, Terrorist Finances, and Terrorist Adaptation

Stages of Money Laundering

Essentially, there are three primary (though often overlapping) stages in the money laundering “spin cycle”:
  • The placement stage
  • The layering stage
  • The integration stage
Money Laundering: The Placement Stage
During the placement stage, the hard currency generated by the sale of drugs illegal firearms, prostitution or human trafficking, etc. needs to be disposed of, and is deposited in an institution or business. Expensive property or assets may also be bought.

Money Laundering: The Layering Stage

During the layering stage, money launderers endeavour to separate illegally obtained assets or funds from their original source. This is achieve by creating layer upon layer of transactions, by moving the illicit funds between accounts, between businesses, and by buying and selling assets on a local and international basis until the original source of the money is virtually untraceable.
The more transactional layers are created, the more difficult it becomes for an auditor to trace the original source of illicit funds, and thus anonymity is achieved.

Money Laundering: The Integration Stage

Upon successful completion of the financial layering process, illicit funds are reintroduced into the financial system, as payment for services rendered, for example. By this stage, illegally obtained funds closely resemble legally generated wealth.

Depending on the money laundering mechanisms available to the launder, these three steps may overlap. Whether the money laundering process starts with a deposit or a purchase, the methods will invariable entail layers of shape-shifting transaction aimed at distancing the funds or assets from their source origins. The further this transactional distance becomes, the “cleaner” the laundered money appears.

Tarihce (Tarihsel Gelismeler)

Karapara aklama, öncelikle devlet tarafından el konulmasını önlemek amacıyla para veya malvarlıklarını devletten gizleme çabaları şeklinde ortaya çıkmıştır. Aklamanın ilk kez ne zaman başladığı kesin olarak bilinmemektedir, fakat birkaç bin yıl öncesine dayandığını söylemek mümkündür. Sterling Seagrave, “Lords Of The Rim” adlı eserinde, M.Ö. 2000 yıllarında Çin’de tüccarların, servetlerinin ellerinden alınmasını hükümdarlardan nasıl gizlediklerini anlatmaktadır. Gizlemenin yanı sıra malvarlıklarını hareket ettirmekte ve uzak şehirlerde ve hatta Çin’in dışında yatırım yaptıkları anlatılmaktadır.

Ortaçağda Katolik kilisesi, tefeciliği sadece suç olarak (uyuşturucu kaçakçılığının bugün ulaştığı durumda olduğu gibi) değil aynı zamanda çok büyük bir günah olarak yasakladığı zaman, tüccarlar ve tefeciler, çok farklı şekillerde, borç verdikleri tutarlar için talep ettikleri faizleri alma planları yapıyorlardı. Bu planlar suç parasının gizlenmesini, hareket ettirilmesini ve aklanmasını sağlayacak, borç vermeden önce yapılan modern yöntemleri içeriyordu. Asıl amaç faizin kendisini gizlemek suretiyle ya faiz fiyatını tümüyle göstermemek ya da kaynağını gizlemek suretiyle olduğundan başka bir şeymiş gibi göstermekti. Bu yanıltma birkaç şekilde başarıya ulaşabiliyordu. Tüccarlar ödemelerin uzun aralıklarla yapılması şeklinde anlaşma yaptıklarında değişim oranlarını faiz ödemelerini de kapsayacak şekilde yapay olarak artırıyorlardı. Faiz ödemelerinin, yüklendikleri riski tazmin etmek için özel bir prim olduğunu iddia ediyorlardı. Borç alan ve verenin önceden anlaşmaları durumunda, ödemede gecikme olması halinde, faizi, geç ödemenin cezası olarak göstermekteydiler. Faiz ödemelerini bugünün “paravan” (gerçekte bir faaliyeti olmayan) şirketlerin kullanımına benzer şekilde gerçek karlarmış gibi göstermekteydiler. Para şirkete borç olarak verilmekte ve sonra paranın faizi şeklide değil, gerçekte olmasa bile elde edilmiş kar şeklinde tekrar geri alınmaktaydı. Kiliseyi aldatmak için yapılan bu hilelerin tümünün, suçtan kaynaklanan paranın aklanması için bugün kullanılan yöntemler içinde hemen hemen aynıları bulunmaktadır.

Karapara aklama teriminin ilk olarak alkollü içkilerin yasaklanması nedeniyle 20. yüzyılın başlarında Amerika’da ortaya çıktığı söylenmektedir. Alkol ithali ve satışı ile bir kısmı yasa dışı olan kumar gibi paralı işlerden kaynaklanan büyük miktardaki paranın kaynağını gizlemek için birkaç yöntem kullanılmaktaydı. Paranın kaynağını gizleme yöntemlerinden birisi yasal kumar idi. Suçluların karşılaştıkları en büyük sorun paranın nakit ve de çoğunlukla küçük değerdeki madeni para olmasıydı. Çok miktardaki madeni paranın bankaya yatırılması durumunda soru sorulması ihtimali bulunuyordu. Öte yandan düşük değerli madeni para şeklindeki büyük miktardaki paranın depolanması ise ayrı bir sorun teşkil etmekteydi. Bunun sonucunda suçlular bu soruna çare olmak üzere yeni işler keşfettiler; bunlardan birisi jeton kullanılan makineler, diğeri ise çamaşırhaneler (laundries) idi. Bu şekilde “aklama” (laundering) teriminin doğduğu söylenmektedir.

1920’li yıllarda Şikago’da yerel mafyanın kasası olan bir kişinin (Al Capone), o sırada ülkede popüler olan ve ödemelerin sadece nakit para ile yapıldığı bir otomatik çamaşırhaneler zinciri satın aldığı, mafya faaliyetlerinden elde edilen kirli paraları çamaşırhanelerin yasal gelirine ilave ederek defterlere kaydettiği ve kirli paraya yasal bir kimlik kazandırdığı belirtilmektedir.

Kaynak:
http://www.efrasyap.com/Icerik/IcerikDetay.aspx?IcerikID=307


History of Money Laundering:

Money laundering as a crime has existed from around 5000 BC in the form of informal money transmission businesses in ancient China. It received some attention in the 1970’s with the Bank Secrecy Act being passed in the USA. However, it only came into the limelight with the passage of the USA PATRIOT Act in October 2001 in response to the tragic events of September 11 2001.

SGA VE TERÖRÜN FİNANSMANI

Türkçe:

Bankacılık Sektörü İçin Şüpheli İşlem Kriterleri

Suç Gelirlerinin Aklanmasını Önlenmesine Yönelik Tanıtım Broşürü

Şüpheli İşlem Bildirim Rehberi- TC

50 Soruda Karapara ve Karaparanın Aklanmasının Önlenmesi

İngilizce:

The Risk-Based Approach to AML

GUIDANCE ON THE RISK-BASED APPROACH TO COMBATING MONEY LAUNDERING AND TERRORIST FINANCING

Effective AML - The UK story

Wolfsberg AML Guidance on Credit/Charge Card Issuing and Merchant Acquiring Activities

The Wolfsberg Trade Finance Principles - January 2009

Wolfsberg Group, Clearing House Statement on Payment Message Standards - April 2007

Wolfsberg Group, Notification for Correspondent Bank Customers - April 2007

The Wolfsberg Statement against Corruption - February 2007

Wolfsberg Statement - Guidance on a Risk Based Approach for ManagingMoney Laundering Risks - March 2006

Wolfsberg Statement – Anti-Money Laundering Guidance for Mutual Funds and Other Pooled Investment Vehicles - March 2006

Wolfsberg Statement on Monitoring Screening and Searching - September 2003

Wolfsberg AML Principles for Correspondent Banking - November 2002

Wolfsberg Statement on The Suppression of the Financing of Terrorism - January 2002

Wolfsberg AML Principles on Private Banking - Revised Version May 2002

AML Questionnaire 2008
The Anti-Money Laundering Questionnaire has been designed to provide an overview of a financial institution's anti-money laundering policies and practices. There are no correct or incorrect responses. The Questionnaire requires an explanation when a "No" response is chosen (this does not imply that a "No" response is incorrect) and allows for an explanation when a "Yes" response is chosen.

Confessions of a Money Launderer

MODES AND STRATEGIES OF TERRORIST FINANCING IN SOUTH ASIA

DANGEROUS RIPTIDE THREATENS FINANCIAL INSTITUTIONS

ABU BAKAR BASHIR - Security implications of a "spiritual leader"

Vulnerabilities of Casinos and Gaming Sector (FATF)